Trauma: Meer dan Wat We Denken
Samen met Ingrid de Jong hebben wij TraumaTrainingen opgericht. Bij TraumaTrainingen richten we ons op traumaverwerking en herstel. De afgelopen jaren heeft de wetenschap rond trauma enorme vooruitgang geboekt. Dankzij internationale kennis en toonaangevend onderzoek begrijpen we nu beter dan ooit hoe trauma ons biologische, hormonale en neurologische systeem beïnvloedt. Deze nieuwe inzichten zijn belangrijk, omdat ze aantonen dat trauma veel meer omvat dan alleen de grote, levensbedreigende gebeurtenissen die vaak worden geassocieerd met het woord “trauma”. In werkelijkheid zit trauma vaak verborgen in de onzichtbare, stille momenten van ons verleden.
Invloeden uit de kindertijd
Trauma ontstaat vaak door subtiele, maar constante ervaringen in de hechte relaties van onze kindertijd. Momenten waarin we als kinderen geen andere keuze hadden dan ons aan te passen aan de emotionele onveiligheid of afwezigheid van onze ouders. Deze (micro)trauma’s hebben blijvende effecten op onze chemische balans. Ze ondermijnen ons mentale en fysieke welzijn. De oude pijn die we hebben opgelopen, kan de oorzaak zijn van veel van onze hedendaagse problemen, zoals angst, depressie, verslavingen en zelfs lichamelijke ziekten.
Erkenning
Het leven vormt ons allemaal door onze ervaringen. Trauma is een universeel deel van ons mens-zijn. Vaak beseffen we niet dat veel van onze dagelijkse keuzes en gedragingen hun wortels hebben in deze vroegere pijnlijke ervaringen. Hoewel trauma traditioneel werd gezien als het gevolg van extreme situaties, tonen recente studies aan dat juist de alledaagse, onopgemerkte momenten ons zenuwstelsel diepgaand beïnvloeden. Wat het lastig maakt, is dat we onszelf vaak niet willen zien als slachtoffer van trauma. We willen niet erkennen dat we, zelfs als volwassenen, nog steeds door oude, onbewuste patronen worden beïnvloed. Dit geldt ook voor professionals die werken met mensen die trauma hebben ervaren. Denk aan therapeuten, coaches, artsen en leerkrachten. Iedereen draagt zijn of haar eigen onbewuste bagage met zich mee. Het herkennen van deze patronen, zowel bij onszelf als bij anderen, kan helpen veel leed te voorkomen. Het vormt de sleutel tot het kijken naar problematiek vanuit een trauma-geïnformeerd perspectief.
Overlevingsmechanismen
Als je een onveilige kindertijd hebt gehad, waarin je ouders emotioneel niet beschikbaar waren, zal het je bekend voorkomen. Vooral onder stress val je terug in gedrag dat je liever niet zou willen vertonen. Je kunt schreeuwen, je terugtrekken of extreem pleasen, simpelweg omdat oude kindpijn naar boven komt. Deze overlevingsmechanismen waren ooit functioneel toen je als kind vocht voor liefde en erkenning. Maar nu, als volwassene, werken ze tegen je. Dit gedrag put je uit. Je bent voortdurend bezig om anderen tevreden te stellen, terwijl je je eigen grenzen niet kent. Uiteindelijk raak je opgebrand omdat je zoekt naar bevestiging die nooit voldoende lijkt te zijn. Misschien herken je ook de drang om te vluchten uit persoonlijke relaties of werksituaties. Je blijft op zoek naar nieuwe banen, nieuwe partners of nieuwe omgevingen, in de hoop daar de rust te vinden die je mist. Maar oude patronen vertellen je dat geluk niet voor jou is weggelegd. Je kunt daardoor niet volledig vertrouwen op het goede in het leven. Of je voelt je verdoofd en gelaten, zonder energie om iets te veranderen. Dit zijn de diepe, onzichtbare littekens die trauma achterlaat – biologisch, hormonaal en in de chemische reacties van je lichaam.
Aan de slag
Wat ik door mijn werk heb geleerd, is dat we trauma vaak verkeerd begrijpen. We zien het als iets dat anderen overkomt, niet onszelf. Maar trauma is breder dan we denken. De littekens sturen ons leven, of we ons daarvan bewust zijn of niet. De waarheid is dat niemand anders dan jijzelf verantwoordelijk is voor het aanpakken van jouw trauma. De mensen om je heen hebben hun eigen trauma’s en uitdagingen. Jij moet dus zelf aan de slag.
Waarbij de eerste stap de erkenning is dat jouw overlevingsgedrag je ooit heeft geholpen, maar dat het je nu belemmert. Dit is de basis van je beter voelen, erkennen dat het verleden zijn sporen heeft nagelaten, en dat het nu aan jou is om daar iets mee te doen.
Lees meer over TraumaTrainingen en lees ook ons boek Onuitwisbaar en onze blogs en publicaties over trauma.